HOLD – Okkupanti żgumbrati minn Villa Frere hekk kif hemm sogru li tiġġarraf

This article is available in English.

Kumpanija tal-iscaffolding fl-Imsida ġiet ordnata toħroġ minn partijiet ta’ Villa Frere – Monument Nazzjonali tal-Grad 1 – li ilha tokkupa għal 60 sena, filwaqt li dawk li qed jiġu żgumbrati għad iridu joħorġu għax qed jiddikjaraw li għandhom id-dritt li jibqgħu.

Skont l-Awtorità tal-Artijiet, il-binja li kienet qed tuża l-kumpanija Joseph F. Spiteri & Co Ltd, magħrufa bħala tal-Kee Klamps, ma kinitx qed issirilha manutenzjoni u kellha r-riskju li tiġġarraf.

Filwaqt li bħalissa għaddejja l-battalja legali, mhuwiex magħruf kif il-kumpanija, li tforni l-iscaffolding u t-tagħmir tal-kostruzzjoni, tħalliet tokkupa l-binja fi Triq il-Marina, l-Imsida, mingħajr dokumenti ta’ titolu għal snin twal.

Sorsi li tkellmu ma’ The Shift qalulna li Heritage Malta, l-aġenzija tal-gvern responsabbli għall-wirt nazzjonali, ilha snin titlob lill-gvern biex jordna l-iżgumbrament tal-binja, iżda dan baqa’ ma sarx.

Biss issa, wara 60 sena, il-gvern għażel jieħu azzjoni.

Is-sorsi qalulna li din l-azzjoni legali riċenti ttieħdet wara li saret spezzjoni fuq il-post minn perit li sab is-saqaf ta’ fuq ikkundannat, tant li l-kuntratturi bdew isibuha bi tqila li jwettqu xi xogħol temporanju ta’ rimedju għax beżgħu mis-sikurezza tagħhom.

Anki xi rapporti tekniċi li ġew f’idejn The Shift jesprimu tħassib qawwi dwar is-sitwazzjoni, għax is-soqfa sejħulhom “ikkundannati u fi stat imminenti li jaqgħu”. Permezz tal-ispetturi tal-infurzar, l-Awtorità tal-Artijiet diġà kienet fuq il-post u talbet lill-okkupanti biex joħorġu mingħajr iżjed dewmien, iżda l-abitanti għadhom jikkupaw u jużaw il-binja.

L-okkupanti qed jibqgħu jsostnu li għandhom titolu fuq il-binja għax fis-sittinijiet kienu jużawha bħala d-dar tal-familja tagħhom qabel biddluha fil-binja tan-negozju tagħhom tal-iscaffolding.

Minbarra l-kumpanija Kee Klamps, qed jiġi rrappurtat li hemm partijiet oħra tal-binja li qed jintużaw illegalment minn persuni oħrajn u għal skopijiet differenti. The Shift hu infurmat li nbdew ukoll il-proċeduri għall-iżgumbrament tagħhom.

Mibnija minn John Hookham Frere, skular Inga renowned English scholar, politician, poet, and diplomat in 1821, Villa Frere and its grand gardens on the Pieta waterfront were scheduled as a national monument in 2020 due to historical, architectural and unique cultural value.

Although Heritage Malta owns it, its administration and restoration have been entrusted to NGO Friends of Villa Frere.

Substantial parts of its gardens were destroyed in the 1950s to be used as parts of the St Luke’s Hospital premises.