Esklussiva: Il-finanzi tal-Koperattiva tas-Sajd investigati wara snin sħaħ ta’ non-osservanza tal-proċeduri

Read the article in English here.

The Shift saret taf li l-koperattiva tas-sajjieda, magħrufa bħala l-Għaqda Koperattiva tas-Sajd Ltd, qed jinvestigaha l-Bord tal-Koperattivi talli għal dawn l-aħħar seba’ snin ma ssottomettietx il-verifika tal-kontijiet.

Mill-kontijiet l-iktar reċenti, sottomessi fl-2016, jidher li l-awdituri kienu diġà inkwetati minħabba s-sitwazzjoni finanzjarja tal-koperattiva, u qalu li fil-fehma tagħhom il-kontijiet li ġew ippreżentati ma jagħtux “stampa ġusta u veritiera tal-karta tal-bilanċ tal-Għaqda Koperattiva tas-Sajd”. 

Is-segretarju tal-koperattiva huwa l-allegat kuntrabandist Paul Piscopo, waqt li skont id-dokumenti tal-Qorti, il-viċi president, Michael Carabott, f’Jannar tal-2017 ingħata sentenza sospiża għal sena wara li kien arrestat flimkien ma’ tliet Eġizzjani għax instab li kellhom munizzjon għal 50,000 tir.

U fil-frattemp il-president tal-koperattiva jiftaħar bil-miftuħ li jista’ jasal għand il-kbarat tal-Partit Laburista.

L-Għaqda Koperattiva tas-Sajd oriġinarjament ġiet imwaqqfa biex il-qabdiet tas-sajjieda, tinnegozja hi direttament il-bejgħ tagħhom, kif ukoll tesporta l-prodotti tagħhom. L-inkjesta fil-finanzi tagħha bdieha l-Bord tal-Koperattivi – dan huwa l-entità uffiċjali tal-gvern li sservi ta’ regolatur u amministratur tal-koperattivi kollha reġistrati Malta.

Kelliem għal dan il-Bord, lil The Shift qalilha li “Il-Bord tal-Koperattivi ħa,u għadu qed jieħu l-passi kollha amministrattivi u legali biex jiżgura li din il-koperattiva taqdi l-obbligi legali tagħha kollha”.  

Dawn it-tweġibiet waslu għax The Shift saqsa dwar il-kontijiet annwali li suppost ippreżentat l-Għaqda Koperattiva tas-Sajd. Lil din il-kamra tal-aħbarijiet il-kelliem infurmaha li ma ġew ippreżentati ebda kontijiet oħra mill-2016 (għas-sena 2015) ‘l hawn. 

Finanzjamenti sospetti

Mil-lista tad-debituri jidher li l-parti l-kbira tal-pagamenti li għandha tagħti l-Għaqda Koperattiva tas-Sajd tinkludi r-refużjoni ta’ 93,585 Ewro mislufa mid-dipartiment tas-sajd, ħlas ta’ VAT ta’ 20,804 Ewro u kontribuzzjonijiet tal-bolla li jammontaw għal total ta’ 5,225 Ewro. Hemm ukoll dejn ta’ 100,000 Ewro dovut lill-kredituri kummerċjali kif ukoll kontijiet li ma tħallsux, fost oħrajn lil Transport Malta u lill-Mediterranean Offshore Bunkering Company Ltd. 

Il-Bord tal-Koperattivi li fetaħ l-inkjesta dwar il-finanzi tal-Għaqda Koperattiva tas-Sajd, lil The Shift qalilha li impona multi skont ir-rati applikabbli in vista tan-nuqqasijiet li nstabu, ħareġ il-mandati kollha li kien hemm bżonn kif ukoll waqqaf bord ta’ inkjesta.

“Dan il-bord ta’ inkjesta għadu għaddej bix-xogħol tiegħu, u fih hemm l-Imħallef Emeritu Joseph Zammit McKeon u Mark Bugeja mill-kumpannja Grant Thornton”.

Skont l-Artiklu 13 tal-Kapitlu 442 tal-Liġijiet ta’ Malta, l-Att dwar is-Soċjetajiet Koperattivi, il-Bord tal-Koperattivi għandu dritt jiftaħ inkjesta fl-attivitajiet ta’ koperattiva jekk ikun hemm bażi raġonevoli u suffiċenti biex jagħmel hekk.

U l-Artiklu 14 iżid igħid li jekk dan il-bord isib in-nuqqasijiet fi ħdan il-koperattiva, jista’ jew jordna li dawn in-nuqqasijiet jissewew, jew inkella l-koperattiva anki jxoljiha.

L-Artiklu 13 tal-Att dwar is-Soċjetajiet Koperattivi (Kap 442 tal-liġijiet ta’ Malta

L-Artiklu 14 tal-Att dwar is-Soċjetajiet Koperattivi (Kap 442 tal-liġijiet ta’ Malta

Il-kontijiet finanzjarji li ġew ippreżentati jmorru lura għall-2016 u fihom wieħed jista’ jara li l-awdituri diġà dakinhar kienu wrew it-tħassib tagħhom. “Fil-fehma tagħna d-dikjarazzjonijiet finanzjarji ma jagħtux stampa ġusta u veritiera tal-karta tal-bilanċ tal-Għaqda Koperattiva tas-Sajd”. Hekk qalu l-awdituri.

Barra minn hekk l-awdituri ma setgħux jivverifikaw jekk ġewx irkuprati xi ammonti minn ċertu debituri u żiedu jgħidu li sa tmiem l-2016, l-Għaqda Koperattiva tas-Sajd kienet akkumulat djun ta’ iktar minn 100,000 Ewro. Kien għalhekk li l-awdituri esprimew it-tħassib tagħhom dwar “is-sitwazzjoni kritika” li kienet se ssib ruħha fiha l-koperattiva jekk ma jirnexxilhiex tirkupra dan id-dejn. 

B’kollox il-koperattiva għandha valur nett ta’ 108,326 Ewro (li għandha tagħtihom). Dan ifisser li anki jekk jirnexxilha tirkupra l-ammonti li għandha tieħu, xorta ma jkollhiex biex tħallas il-kredituri tagħha. 

Il-ħuta minn rasha tinten

Lil The Shift, min hu midħla ta’ din l-industrija qalilha bil-poter u l-influwenza li għandu f’dan is-settur Paul Piscopo, is-segretarju tal-koperattiva. Minkejja r-rekord problematiku li għandu l-qorti, irnexxielu jżomm postu fil-bord tas-sajd, entità tal-gvern li suppost din l-industrija tindukraha. 

Dan huwa l-istess bniedem li pprova, imma ma rnexxilux, jappella deċiżjoni tal-qorti dwar wieħed mill-vapuri tiegħu, l-MFV Dimitra, maqbud mill-AFM fl-2013 għax kien issuspettat li ħa sehem f’kuntrabandu tal-fuel. 

Fl-2013 l-ekwipaġġ tal-MFV Dimitra nqabad fil-fatt b’iktar minn 34,600 litru gas oil abbord, li minnu 8000 litru ma kienx iddikjarat. Barra minn hekk is-sistema ta’ monitoraġġ tal-vapur ma kienx qed jaħdem. Skont ir-rapport tal-qorti, fl-appell li ppreżenta Piscopo, espert tal-kimika kien ikkonferma li l-gas oil mhux iddikjarat ma setax kien ġej minn għajn approvata legalment.

Minkejja dawn il-proċeduri kollha fil-qorti, u każ ieħor li fih inqabadlu vapur ieħor (Piscopo rnexxielu jieħdu lura meta appella l-każ), xorta żamm il-pożizzjoni tiegħu fil-bord tas-sajd. 

F’dan il-bord darba kien hemm ukoll żewġ persuni oħra magħrufin. Waħda kienet Andreina Fenech Farrugia, l-ex direttriċi ġenerali tad-dipartiment tas-sajd u l-akwakultura: fl-2019, din kienet involuta fi skandlu enormi ta’ korruzzjoni. L-oħra hija Alicia Bugeja Said li dan l-aħħar inħatret segretarju parlamentari għal dan l-istess settur.

Apparti minn Piscopo bħala segretarju, Joseph Demicoli huwa l-president tal-bord tal-Għaqda Koperattiva tas-Sajd. Huwa sostenitur akkanit tal-Partit Laburista, u biex dan jippruvah, regolarment jippostja r-ritratti fuq il-media soċjali. Bihom juri li huwa familjari mal-kbarat kemm attwali kif ukoll ta’ qabel, fil-partit.

Demicoli ppostja ritratti tiegħu nnifsu kemm mal-prim ministru attwali Robert Abela kif ukoll mal-ex prim ministru diżonorat Joseph Muscat. Ippostja wkoll ritratti maż-żewġ sieħba diżonorati wkoll ta’ Muscat – l-ex chief of staff tal-prim ministru Keith Schembri u l-ex ministru Konrad Mizzi. L-appoġġ lagħqi tiegħu għall-Partit, Demicoli ħadu wkoll miegħu l-Belt Eterna, fejn, fil-famuża Fontana di Trevi, Ruma, lill-folol li ma kienu qed jissuspettaw xejn, wikkihom bil-bandiera tal-Partit.

F’Jannar tal-2017, Michael Carabott, il-viċi-president tal-Għaqda Koperattiva tas-Sajd, ingħata sentenza sospiża għax instab li kellu munizzjon għal 50,000 tir. Rapport dwar dan il-każ li sar bil-video fl-2013 juri kif din il-kunsinna aktarx kienet iddestinata għal-Libja.